Onaylanmamış hizmet bedeli istenirse
Yönetim şirketi hizmet bedelini RERA onayı almadan talep edemiyor. Onay zinciri, şikâyet yolu ve malik komitesinin kurulma eşiği.
%10
Hizmet bedeli yönetim şirketinin kendi kararıyla belirlenmiyor; arada bir onay zinciri var ve bu zincir tamamlanmadan tahsilat yapılamıyor. Türkiye’den mülk sahibi olan biri için bunun kıymeti şu: soru sormak ya da şikâyette bulunmak için binada olmak gerekmiyor, DLD’nin yolu web ve uygulama üzerinden işliyor.
Onay zinciri
Bütçe önce RERA’nın onayladığı bağımsız denetim ofislerinden birinde denetleniyor, sonra RERA tarafından onaylanıyor. Denetim tamamlanmadan onay çıkmıyor. Kural bunun devamında net: yönetim birimleri, RERA onayı çıkmadan maliklerden hizmet bedeli talep edemiyor; onaysız bedel istendiği durumda ihlal eden hakkında yasal işlem yapılıyor.
İstenen rakamın onaylı bütçeye dayanıp dayanmadığını görmek için DLD’nin hizmet bedeli endeksi kullanılıyor: RERA’nın onayladığı birim bedel oradan alınıp dairenin alanıyla çarpılıyor. Hesabın ayrıntısı ve bedelin hangi başlıklardan oluştuğu hizmet bedelinin yedi başlığında.
Bu çerçeveyi kuran metinler DLD’nin mevzuat kütüphanesinde “Jointly Owned Property” başlığı altında: ortak mülkiyet düzenlemesi, 2020 tarihli 1 numaralı genelge (ortak mülkiyette hizmet ve kullanım bedellerinin düzenlenmesi) ve 2019 tarihli 2 numaralı genelge (gayrimenkul yönetim şirketleri). Genelgeler zaman içinde eklenip değiştiği için madde aktarmak yerine kütüphanenin kendisini gösteriyoruz.
Şikâyet nereye gidiyor
DLD’nin soru-cevap sayfasına göre projedeki hizmetin ya da bakımın düzeyinden şikâyeti olan malik, Dubai REST uygulaması üzerinden Gayrimenkul İhlalleri Sistemine (RVS) başvuruyor. Sorular için DLD’nin sitesi ve çağrı merkezi var. Hizmet bedeli borcu yüzünden mülke blok konmuşsa malik ya yönetim şirketine ya da Kira Uyuşmazlıkları Merkezine başvuruyor.
Malik komitesinin eşiği: yüzde 10
Bedelin nasıl belirlendiğine daha içeriden bakmanın yolu malik komitesi. Komite, gayrimenkul sicilinde toplam ünite sayısının en az yüzde 10’u maliklerin adına tescil edildiğinde kuruluyor.
Üyelik şartlarından biri Türkiye’den bakan yatırımcıyı doğrudan ilgilendiriyor: üyenin, ortak mülkiyetli binada ikamet eden maliklerden biri olması gerekiyor. Yani daireyi kiraya veren ve Dubai’de oturmayan malik komiteye giremiyor; ona kalan yol, onay zincirini sorgulamak ve şikâyet sistemini kullanmak.